Μονή Ολυμπιώτισσας

Η Μονή της Παναγίας Ολυμπιώτισσας, το σημαντικότερο μοναστηριακό κέντρο της Βόρειας Θεσσαλίας, αν και βρίσκεται σε κάποια απόσταση από τον κύριο ορεινό όγκο του Ολύμπου, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το όνομα, την ιστορία και τις παραδόσεις του βουνού. Σύμφωνα με την παράδοση, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Ολυμπιώτισσας μεταφέρθηκε για λόγους ασφαλείας στη σημερινή μονή στην Ελασσόνα από ένα παλαιό βυζαντινό μοναστήρι στην Καρυά, μια ιστορική ορεινή κωμόπολη στη νοτιοανατολική πλευρά του Ολύμπου. Οι κάτοικοι του Ολύμπου θεωρούν μέχρι σήμερα την εικόνα της Παναγίας Ολυμπιώτισσας προστάτιδά τους και την τιμούν με ιδιαίτερα συγκινητικές εκδηλώσεις ευλάβειας. Κατά το παρελθόν, οι κάτοικοι της Καρυάς μετέβαιναν πεζή στη μονή και μετέφεραν την εικόνα στον τόπο τους, που θεωρείται η πρώτη έδρα της μονής, στις 15 Αυγούστου. Η εικόνα παρέμενε στα σπίτια των κατοίκων έως τις 23 Αυγούστου, προσφέροντας, σύμφωνα με την παράδοση, ευλογία και βοήθεια. Στη συνέχεια, η εικόνα περιφερόταν και φιλοξενούνταν στα χωριά του Ολύμπου μέχρι τον Οκτώβριο. Το έθιμο της μεταφοράς της εικόνας στο χωριό Αζορός πραγματοποιείται στις 7 Ιανουαρίου, κατά την εορτή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Η εικόνα μεταφέρεται αρχικά με όχημα έως κοντινό ποταμό και από εκεί παραλαμβάνεται στα χέρια των πιστών, οι οποίοι τη συνοδεύουν σε λιτανευτική πομπή περίπου δύο χιλιομέτρων έως τον ναό του χωριού. Εκεί παραμένει για λίγες ημέρες και μεταφέρεται από σπίτι σε σπίτι, ώστε να μεταδώσει την ευλογία της στους κατοίκους.
Προσαρμοσμένη πλέον στα σύγχρονα μέσα μεταφοράς, η παράδοση της τιμητικής περιφοράς και φιλοξενίας της εικόνας της Παναγίας Ολυμπιώτισσας στα χωριά γύρω από τον Όλυμπο διατηρείται ζωντανή μέχρι σήμερα.